MPSC Group C 2026 राज्यव्यवस्था – Top 100 MCQ प्रश्न व उत्तरे
MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था | टॉप 100 महत्त्वाचे MCQ प्रश्न व उत्तरे
MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था बहुपर्यायी प्रश्नसंच — महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या स्पर्धा परीक्षेची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी भारतीय संविधान आणि राज्यव्यवस्था विषयातील निवडक 100 महत्त्वाचे प्रश्न येथे दिले आहेत.
या प्रश्नसंचामध्ये भारतीय संविधान, प्रस्तावना, मूलभूत अधिकार, मूलभूत कर्तव्ये, संसद, राष्ट्रपती, पंतप्रधान, सर्वोच्च न्यायालय, राज्यपाल, मुख्यमंत्री, महाराष्ट्राचे विधिमंडळ, पंचायतराज, स्थानिक स्वराज्य संस्था आणि घटनात्मक संस्था यांचा समावेश आहे.
📌 अभ्यास टिप: प्रत्येक प्रश्न आधी स्वतः सोडवण्याचा प्रयत्न करा. त्यानंतर उत्तर व स्पष्टीकरण तपासा.
🇮🇳 MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था : टॉप 100 MCQ
प्रश्न 1
भारतीय संविधान कधी स्वीकारण्यात आले?
अ) 15 ऑगस्ट 1947
ब) 26 नोव्हेंबर 1949
क) 26 जानेवारी 1950
ड) 15 जानेवारी 1950
✅ योग्य उत्तर : ब) 26 नोव्हेंबर 1949
📖 स्पष्टीकरण: भारतीय संविधान संविधान सभेने 26 नोव्हेंबर 1949 रोजी स्वीकारले आणि 26 जानेवारी 1950 रोजी लागू झाले.
प्रश्न 2
भारतीय संविधान कधी लागू झाले?
अ) 15 ऑगस्ट 1947
ब) 26 नोव्हेंबर 1949
क) 26 जानेवारी 1950
ड) 1 मे 1960
✅ योग्य उत्तर : क) 26 जानेवारी 1950
📖 स्पष्टीकरण: 26 जानेवारी 1950 पासून भारत प्रजासत्ताक झाला आणि भारतीय संविधान लागू झाले.
प्रश्न 3
भारतीय संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष कोण होते?
अ) पंडित जवाहरलाल नेहरू
ब) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
क) सरदार वल्लभभाई पटेल
ड) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
✅ योग्य उत्तर : ब) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
📖 स्पष्टीकरण: डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर हे संविधानाच्या मसुदा समितीचे अध्यक्ष होते.
प्रश्न 4
भारतीय संविधान सभेचे अध्यक्ष कोण होते?
अ) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
ब) डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
क) जवाहरलाल नेहरू
ड) सरदार पटेल
✅ योग्य उत्तर : अ) डॉ. राजेंद्र प्रसाद
📖 स्पष्टीकरण: डॉ. राजेंद्र प्रसाद हे संविधान सभेचे अध्यक्ष होते.
प्रश्न 5
भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेनुसार भारताचे स्वरूप कोणते आहे?
अ) सार्वभौम समाजवादी धर्मनिरपेक्ष लोकशाही गणराज्य
ब) राजेशाही राज्य
क) धर्माधिष्ठित राज्य
ड) एकाधिकारशाही राज्य
✅ योग्य उत्तर : अ) सार्वभौम समाजवादी धर्मनिरपेक्ष लोकशाही गणराज्य
📖 स्पष्टीकरण: प्रस्तावनेनुसार भारत सार्वभौम, समाजवादी, धर्मनिरपेक्ष, लोकशाही गणराज्य आहे.
प्रश्न 6
भारतीय संविधानात सध्या किती मूलभूत अधिकार आहेत?
अ) 5
ब) 6
क) 7
ड) 8
✅ योग्य उत्तर : ब) 6
📖 स्पष्टीकरण: भारतीय संविधानाच्या भाग 3 मध्ये सहा मूलभूत अधिकारांचा समावेश आहे.
प्रश्न 7
मूलभूत अधिकार संविधानाच्या कोणत्या भागात आहेत?
अ) भाग 1
ब) भाग 2
क) भाग 3
ड) भाग 4
✅ योग्य उत्तर : क) भाग 3
📖 स्पष्टीकरण: कलम 12 ते 35 या भागात मूलभूत अधिकारांची तरतूद आहे.
प्रश्न 8
मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या भागात आहेत?
अ) भाग 3
ब) भाग 4
क) भाग 4-अ
ड) भाग 5
✅ योग्य उत्तर : क) भाग 4-अ
📖 स्पष्टीकरण: मूलभूत कर्तव्यांचा समावेश कलम 51-अ अंतर्गत भाग 4-अ मध्ये आहे.
प्रश्न 9
मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट करण्यात आली?
अ) 24 वी
ब) 42 वी
क) 44 वी
ड) 52 वी
✅ योग्य उत्तर : ब) 42 वी घटनादुरुस्ती
📖 स्पष्टीकरण: 1976 मध्ये झालेल्या 42 व्या घटनादुरुस्तीने मूलभूत कर्तव्ये संविधानात समाविष्ट करण्यात आली.
प्रश्न 10
कलम 14 कशाशी संबंधित आहे?
अ) स्वातंत्र्याचा अधिकार
ब) समानतेचा अधिकार
क) धार्मिक स्वातंत्र्य
ड) शिक्षणाचा अधिकार
✅ योग्य उत्तर : ब) समानतेचा अधिकार
📖 स्पष्टीकरण: कलम 14 कायद्यापुढे समानता आणि कायद्याचे समान संरक्षण याची हमी देते.
📚 मूलभूत अधिकार व संविधान
प्रश्न 11
कलम 19 कोणत्या अधिकाराशी संबंधित आहे?
अ) समानतेचा अधिकार
ब) स्वातंत्र्याचा अधिकार
क) धार्मिक स्वातंत्र्य
ड) घटनात्मक उपचाराचा अधिकार
✅ योग्य उत्तर : ब) स्वातंत्र्याचा अधिकार
प्रश्न 12
कलम 21 कशाशी संबंधित आहे?
अ) जीवन व व्यक्तिगत स्वातंत्र्य
ब) शिक्षण
क) मतदान
ड) संपत्ती
✅ योग्य उत्तर : अ) जीवन व व्यक्तिगत स्वातंत्र्य
प्रश्न 13
कलम 21-अ कोणत्या अधिकाराशी संबंधित आहे?
अ) रोजगाराचा अधिकार
ब) शिक्षणाचा अधिकार
क) संपत्तीचा अधिकार
ड) माहितीचा अधिकार
✅ योग्य उत्तर : ब) शिक्षणाचा अधिकार
प्रश्न 14
घटनात्मक उपचाराचा अधिकार कोणत्या कलमात आहे?
अ) 14
ब) 19
क) 21
ड) 32
✅ योग्य उत्तर : ड) 32
📖 स्पष्टीकरण: मूलभूत अधिकारांच्या संरक्षणासाठी सर्वोच्च न्यायालयात दाद मागण्याचा अधिकार कलम 32 अंतर्गत मिळतो.
प्रश्न 15
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी कोणत्या कलमाला संविधानाचे 'हृदय आणि आत्मा' म्हटले?
अ) कलम 14
ब) कलम 19
क) कलम 21
ड) कलम 32
✅ योग्य उत्तर : ड) कलम 32
प्रश्न 16
राज्याच्या मार्गदर्शक तत्त्वांचा समावेश कोणत्या भागात आहे?
अ) भाग 2
ब) भाग 3
क) भाग 4
ड) भाग 5
✅ योग्य उत्तर : क) भाग 4
प्रश्न 17
मूलभूत कर्तव्ये कोणत्या कलमात आहेत?
अ) कलम 32
ब) कलम 51-अ
क) कलम 21
ड) कलम 19
✅ योग्य उत्तर : ब) कलम 51-अ
प्रश्न 18
भारतीय संविधानात मूलभूत कर्तव्यांची संख्या किती आहे?
अ) 9
ब) 10
क) 11
ड) 12
✅ योग्य उत्तर : क) 11
प्रश्न 19
शिक्षणाचा अधिकार कोणत्या वयोगटातील मुलांसाठी आहे?
अ) 3 ते 6 वर्षे
ब) 6 ते 14 वर्षे
क) 14 ते 18 वर्षे
ड) 18 ते 21 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : ब) 6 ते 14 वर्षे
प्रश्न 20
संपत्तीचा अधिकार सध्या कोणत्या प्रकारचा अधिकार आहे?
अ) मूलभूत अधिकार
ब) घटनात्मक/कायदेशीर अधिकार
क) नैसर्गिक अधिकार
ड) धार्मिक अधिकार
✅ योग्य उत्तर : ब) घटनात्मक/कायदेशीर अधिकार
🏛️ राष्ट्रपती व केंद्र शासन
प्रश्न 21
भारताचे घटनात्मक प्रमुख कोण आहेत?
अ) पंतप्रधान
ब) राष्ट्रपती
क) उपराष्ट्रपती
ड) लोकसभा अध्यक्ष
✅ योग्य उत्तर : ब) राष्ट्रपती
प्रश्न 22
राष्ट्रपतींची निवड कोण करते?
अ) जनता थेट
ब) संसद
क) निवडणूक मंडळ
ड) सर्वोच्च न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : क) निवडणूक मंडळ
प्रश्न 23
राष्ट्रपतींचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?
अ) 4 वर्षे
ब) 5 वर्षे
क) 6 वर्षे
ड) 7 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : ब) 5 वर्षे
प्रश्न 24
राष्ट्रपती होण्यासाठी किमान वय किती असावे?
अ) 25 वर्षे
ब) 30 वर्षे
क) 35 वर्षे
ड) 40 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : क) 35 वर्षे
प्रश्न 25
भारताचे वास्तविक कार्यकारी प्रमुख कोण आहेत?
अ) राष्ट्रपती
ब) पंतप्रधान
क) उपराष्ट्रपती
ड) लोकसभा अध्यक्ष
✅ योग्य उत्तर : ब) पंतप्रधान
प्रश्न 26
पंतप्रधानांची नियुक्ती कोण करतो?
अ) लोकसभा
ब) राष्ट्रपती
क) राज्यसभा
ड) सर्वोच्च न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : ब) राष्ट्रपती
प्रश्न 27
केंद्रीय मंत्रिमंडळ सामूहिकरीत्या कोणास जबाबदार असते?
अ) राष्ट्रपती
ब) राज्यसभा
क) लोकसभा
ड) सर्वोच्च न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : क) लोकसभा
प्रश्न 28
भारताचा उपराष्ट्रपती कोणत्या सभागृहाचा पदसिद्ध सभापती असतो?
अ) लोकसभा
ब) राज्यसभा
क) विधानसभा
ड) विधान परिषद
✅ योग्य उत्तर : ब) राज्यसभा
प्रश्न 29
राष्ट्रपतींचा राजीनामा कोणाकडे दिला जातो?
अ) पंतप्रधान
ब) लोकसभा अध्यक्ष
क) उपराष्ट्रपती
ड) सरन्यायाधीश
✅ योग्य उत्तर : क) उपराष्ट्रपती
प्रश्न 30
पंतप्रधानांचा राजीनामा कोणाकडे दिला जातो?
अ) राष्ट्रपती
ब) उपराष्ट्रपती
क) लोकसभा अध्यक्ष
ड) सरन्यायाधीश
✅ योग्य उत्तर : अ) राष्ट्रपती
🏛️ भारतीय संसद
प्रश्न 31
भारतीय संसदेत किती सभागृहे आहेत?
अ) एक
ब) दोन
क) तीन
ड) चार
✅ योग्य उत्तर : ब) दोन
प्रश्न 32
संसदेची दोन सभागृहे कोणती?
अ) लोकसभा व विधानसभा
ब) लोकसभा व राज्यसभा
क) राज्यसभा व विधान परिषद
ड) विधानसभा व विधान परिषद
✅ योग्य उत्तर : ब) लोकसभा व राज्यसभा
प्रश्न 33
लोकसभेचा सामान्य कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?
अ) 4 वर्षे
ब) 5 वर्षे
क) 6 वर्षे
ड) 7 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : ब) 5 वर्षे
प्रश्न 34
राज्यसभा कोणत्या प्रकारचे सभागृह आहे?
अ) अस्थायी
ब) स्थायी
क) स्थानिक
ड) न्यायिक
✅ योग्य उत्तर : ब) स्थायी
प्रश्न 35
राज्यसभा सदस्यांचा कार्यकाळ किती वर्षांचा असतो?
अ) 4 वर्षे
ब) 5 वर्षे
क) 6 वर्षे
ड) 7 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : क) 6 वर्षे
प्रश्न 36
राज्यसभेतील किती सदस्य दर दोन वर्षांनी निवृत्त होतात?
अ) 1/2
ब) 1/3
क) 1/4
ड) 1/5
✅ योग्य उत्तर : ब) 1/3
प्रश्न 37
धन विधेयक प्रथम कुठे मांडले जाते?
अ) राज्यसभा
ब) लोकसभा
क) सर्वोच्च न्यायालय
ड) राष्ट्रपती भवन
✅ योग्य उत्तर : ब) लोकसभा
प्रश्न 38
धन विधेयक आहे की नाही हे अंतिमतः कोण ठरवतो?
अ) राष्ट्रपती
ब) पंतप्रधान
क) लोकसभा अध्यक्ष
ड) राज्यसभा सभापती
✅ योग्य उत्तर : क) लोकसभा अध्यक्ष
प्रश्न 39
संसदेच्या संयुक्त बैठकीचे अध्यक्षस्थान कोण भूषवतो?
अ) राष्ट्रपती
ब) उपराष्ट्रपती
क) लोकसभा अध्यक्ष
ड) पंतप्रधान
✅ योग्य उत्तर : क) लोकसभा अध्यक्ष
प्रश्न 40
संसदेची संयुक्त बैठक कोण बोलावतो?
अ) पंतप्रधान
ब) राष्ट्रपती
क) लोकसभा अध्यक्ष
ड) उपराष्ट्रपती
✅ योग्य उत्तर : ब) राष्ट्रपती
🏢 महाराष्ट्र राज्यव्यवस्था
प्रश्न 41
राज्याचा घटनात्मक प्रमुख कोण असतो?
अ) मुख्यमंत्री
ब) राज्यपाल
क) मुख्य सचिव
ड) विधानसभा अध्यक्ष
✅ योग्य उत्तर : ब) राज्यपाल
प्रश्न 42
राज्यपालांची नियुक्ती कोण करतो?
अ) मुख्यमंत्री
ब) राष्ट्रपती
क) विधानसभा
ड) पंतप्रधान
✅ योग्य उत्तर : ब) राष्ट्रपती
प्रश्न 43
राज्याचा वास्तविक कार्यकारी प्रमुख कोण असतो?
अ) राज्यपाल
ब) मुख्यमंत्री
क) मुख्य सचिव
ड) विधानसभा अध्यक्ष
✅ योग्य उत्तर : ब) मुख्यमंत्री
प्रश्न 44
मुख्यमंत्र्यांची नियुक्ती कोण करतो?
अ) राष्ट्रपती
ब) राज्यपाल
क) विधानसभा अध्यक्ष
ड) पंतप्रधान
✅ योग्य उत्तर : ब) राज्यपाल
प्रश्न 45
राज्य मंत्रिमंडळ सामूहिकरीत्या कोणास जबाबदार असते?
अ) राज्यपाल
ब) विधानसभा
क) विधान परिषद
ड) राष्ट्रपती
✅ योग्य उत्तर : ब) विधानसभा
प्रश्न 46
महाराष्ट्राच्या विधिमंडळात किती सभागृहे आहेत?
अ) एक
ब) दोन
क) तीन
ड) चार
✅ योग्य उत्तर : ब) दोन
प्रश्न 47
महाराष्ट्राच्या विधिमंडळातील दोन सभागृहे कोणती?
अ) लोकसभा व राज्यसभा
ब) विधानसभा व विधान परिषद
क) विधानसभा व लोकसभा
ड) राज्यसभा व विधान परिषद
✅ योग्य उत्तर : ब) विधानसभा व विधान परिषद
प्रश्न 48
महाराष्ट्र विधानसभेचा सामान्य कार्यकाळ किती असतो?
अ) 4 वर्षे
ब) 5 वर्षे
क) 6 वर्षे
ड) 7 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : ब) 5 वर्षे
प्रश्न 49
विधान परिषद कोणत्या प्रकारचे सभागृह आहे?
अ) अस्थायी
ब) स्थायी
क) स्थानिक
ड) न्यायिक
✅ योग्य उत्तर : ब) स्थायी
प्रश्न 50
विधान परिषदेच्या सदस्यांचा कार्यकाळ किती असतो?
अ) 4 वर्षे
ब) 5 वर्षे
क) 6 वर्षे
ड) 7 वर्षे
✅ योग्य उत्तर : क) 6 वर्षे
🌳 पंचायतराज व स्थानिक स्वराज्य
प्रश्न 51
73 वी घटनादुरुस्ती कशाशी संबंधित आहे?
अ) नगरपालिका
ब) पंचायतराज
क) शिक्षण
ड) न्यायव्यवस्था
✅ योग्य उत्तर : ब) पंचायतराज
प्रश्न 52
74 वी घटनादुरुस्ती कशाशी संबंधित आहे?
अ) पंचायतराज
ब) नगरपालिका व नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था
क) संसद
ड) न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : ब) नगरपालिका व नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था
प्रश्न 53
ग्रामपंचायतीचा प्रमुख कोण असतो?
अ) तहसीलदार
ब) सरपंच
क) जिल्हाधिकारी
ड) ग्रामसेवक
✅ योग्य उत्तर : ब) सरपंच
प्रश्न 54
ग्रामसभेचे सदस्य कोण असतात?
अ) फक्त सरपंच
ब) गावातील सर्व नोंदणीकृत मतदार
क) फक्त ग्रामपंचायत सदस्य
ड) फक्त सरकारी कर्मचारी
✅ योग्य उत्तर : ब) गावातील सर्व नोंदणीकृत मतदार
प्रश्न 55
पंचायतराज व्यवस्थेतील जिल्हास्तरीय संस्था कोणती?
अ) ग्रामपंचायत
ब) पंचायत समिती
क) जिल्हा परिषद
ड) नगरपालिका
✅ योग्य उत्तर : क) जिल्हा परिषद
प्रश्न 56
तालुकास्तरीय पंचायतराज संस्था कोणती?
अ) ग्रामपंचायत
ब) पंचायत समिती
क) जिल्हा परिषद
ड) महानगरपालिका
✅ योग्य उत्तर : ब) पंचायत समिती
प्रश्न 57
पंचायतराज व्यवस्थेतील सर्वात खालच्या स्तरावरील संस्था कोणती?
अ) जिल्हा परिषद
ब) पंचायत समिती
क) ग्रामपंचायत
ड) नगरपालिका
✅ योग्य उत्तर : क) ग्रामपंचायत
प्रश्न 58
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका कोण घेते?
अ) भारत निवडणूक आयोग
ब) राज्य निवडणूक आयोग
क) केंद्रीय लोकसेवा आयोग
ड) महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग
✅ योग्य उत्तर : ब) राज्य निवडणूक आयोग
⚖️ घटनात्मक संस्था
प्रश्न 59
भारताचा निवडणूक आयोग कोणत्या प्रकारची संस्था आहे?
अ) घटनात्मक संस्था
ब) खासगी संस्था
क) सहकारी संस्था
ड) स्वयंसेवी संस्था
✅ योग्य उत्तर : अ) घटनात्मक संस्था
प्रश्न 60
भारताच्या निवडणूक आयोगाशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 280
ब) 315
क) 324
ड) 356
✅ योग्य उत्तर : क) 324
प्रश्न 61
वित्त आयोगाशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 280
ब) 315
क) 324
ड) 368
✅ योग्य उत्तर : अ) 280
प्रश्न 62
नियंत्रक व महालेखापरीक्षकांशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 148
ब) 280
क) 315
ड) 324
✅ योग्य उत्तर : अ) 148
प्रश्न 63
लोकसेवा आयोगाशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 280
ब) 315
क) 324
ड) 356
✅ योग्य उत्तर : ब) 315
प्रश्न 64
महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग कोणत्या प्रकारची संस्था आहे?
अ) घटनात्मक संस्था
ब) खासगी संस्था
क) सहकारी संस्था
ड) न्यायिक संस्था
✅ योग्य उत्तर : अ) घटनात्मक संस्था
प्रश्न 65
वित्त आयोगाची स्थापना कोण करतो?
अ) पंतप्रधान
ब) राष्ट्रपती
क) संसद
ड) सर्वोच्च न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : ब) राष्ट्रपती
⚖️ न्यायव्यवस्था
प्रश्न 66
भारताच्या न्यायव्यवस्थेच्या सर्वोच्च स्थानी कोणते न्यायालय आहे?
अ) उच्च न्यायालय
ब) सर्वोच्च न्यायालय
क) जिल्हा न्यायालय
ड) सत्र न्यायालय
✅ योग्य उत्तर : ब) सर्वोच्च न्यायालय
प्रश्न 67
उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची नियुक्ती कोण करतो?
अ) मुख्यमंत्री
ब) राज्यपाल
क) राष्ट्रपती
ड) पंतप्रधान
✅ योग्य उत्तर : क) राष्ट्रपती
प्रश्न 68
न्यायालयीन पुनर्विलोकन म्हणजे काय?
अ) कायद्याची घटनात्मक वैधता तपासण्याचा न्यायालयाचा अधिकार
ब) संसद बरखास्त करणे
क) निवडणूक घेणे
ड) अर्थसंकल्प मंजूर करणे
✅ योग्य उत्तर : अ) कायद्याची घटनात्मक वैधता तपासण्याचा न्यायालयाचा अधिकार
प्रश्न 69
'बंदी प्रत्यक्षीकरण' या रिटचा इंग्रजी अर्थ कोणता?
अ) परमादेश
ब) हॅबियस कॉर्पस
क) अधिकारपृच्छा
ड) उत्प्रेषण
✅ योग्य उत्तर : ब) हॅबियस कॉर्पस
प्रश्न 70
'परमादेश' या रिटचा उद्देश काय आहे?
अ) सार्वजनिक अधिकाऱ्याला कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे
ब) एखाद्या व्यक्तीला अटक करणे
क) अधिकाराची चौकशी करणे
ड) कायदा रद्द करणे
✅ योग्य उत्तर : अ) सार्वजनिक अधिकाऱ्याला कर्तव्य पार पाडण्याचा आदेश देणे
📜 घटनादुरुस्ती व आणीबाणी
प्रश्न 71
भारतीय संविधानात दुरुस्ती करण्याची प्रक्रिया कोणत्या कलमात आहे?
अ) 32
ब) 356
क) 368
ड) 370
✅ योग्य उत्तर : क) 368
प्रश्न 72
मूलभूत रचना सिद्धांत कोणत्या प्रकरणाशी संबंधित आहे?
अ) गोलकनाथ प्रकरण
ब) केशवानंद भारती प्रकरण
क) मिनर्वा मिल्स प्रकरण
ड) मेनका गांधी प्रकरण
✅ योग्य उत्तर : ब) केशवानंद भारती प्रकरण
प्रश्न 73
मतदानाचे किमान वय 21 वरून 18 वर्षे कोणत्या घटनादुरुस्तीने केले?
अ) 42 वी
ब) 44 वी
क) 61 वी
ड) 73 वी
✅ योग्य उत्तर : क) 61 वी घटनादुरुस्ती
प्रश्न 74
शिक्षणाचा अधिकार मूलभूत अधिकार म्हणून कोणत्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट केला?
अ) 42 वी
ब) 73 वी
क) 86 वी
ड) 91 वी
✅ योग्य उत्तर : क) 86 वी घटनादुरुस्ती
प्रश्न 75
पक्षांतरबंदी कायदा कोणत्या घटनादुरुस्तीशी संबंधित आहे?
अ) 42 वी
ब) 44 वी
क) 52 वी
ड) 61 वी
✅ योग्य उत्तर : क) 52 वी घटनादुरुस्ती
प्रश्न 76
पक्षांतरबंदीच्या तरतुदी कोणत्या अनुसूचीत आहेत?
अ) आठवी
ब) नववी
क) दहावी
ड) बारावी
✅ योग्य उत्तर : क) दहावी अनुसूची
प्रश्न 77
राष्ट्रीय आणीबाणी कोणत्या कलमाखाली लागू केली जाते?
अ) 352
ब) 356
क) 360
ड) 365
✅ योग्य उत्तर : अ) 352
प्रश्न 78
राज्यात राष्ट्रपती राजवट कोणत्या कलमाखाली लागू केली जाते?
अ) 352
ब) 356
क) 360
ड) 368
✅ योग्य उत्तर : ब) 356
प्रश्न 79
आर्थिक आणीबाणी कोणत्या कलमाखाली लागू केली जाते?
अ) 352
ब) 356
क) 360
ड) 365
✅ योग्य उत्तर : क) 360
प्रश्न 80
भारतामध्ये आर्थिक आणीबाणी आतापर्यंत किती वेळा लागू झाली आहे?
अ) एकदा
ब) दोनदा
क) तीनदा
ड) एकदाही नाही
✅ योग्य उत्तर : ड) एकदाही नाही
🎯 MPSC गट-क 2026 : अतिरिक्त महत्त्वाचे प्रश्न
प्रश्न 81
भारतीय संविधानाच्या प्रस्तावनेत 'समाजवादी' आणि 'धर्मनिरपेक्ष' हे शब्द कोणत्या घटनादुरुस्तीने जोडले?
अ) 24 वी
ब) 42 वी
क) 44 वी
ड) 52 वी
✅ योग्य उत्तर : ब) 42 वी घटनादुरुस्ती
प्रश्न 82
भारतात एकच नागरिकत्वाची संकल्पना कोणत्या देशाकडून प्रेरित आहे?
अ) अमेरिका
ब) ब्रिटन
क) कॅनडा
ड) ऑस्ट्रेलिया
✅ योग्य उत्तर : ब) ब्रिटन
प्रश्न 83
राष्ट्रपतींशी संबंधित प्रमुख कलम कोणते?
अ) कलम 52
ब) कलम 63
क) कलम 74
ड) कलम 76
✅ योग्य उत्तर : अ) कलम 52
प्रश्न 84
उपराष्ट्रपतींशी संबंधित कलम कोणते?
अ) कलम 52
ब) कलम 63
क) कलम 74
ड) कलम 76
✅ योग्य उत्तर : ब) कलम 63
प्रश्न 85
महान्यायवादींशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 74
ब) 76
क) 80
ड) 110
✅ योग्य उत्तर : ब) 76
प्रश्न 86
धन विधेयकाची व्याख्या कोणत्या कलमात आहे?
अ) 108
ब) 109
क) 110
ड) 111
✅ योग्य उत्तर : क) 110
प्रश्न 87
राष्ट्रपतींच्या अध्यादेश काढण्याच्या अधिकाराशी संबंधित कलम कोणते?
अ) 123
ब) 143
क) 148
ड) 213
✅ योग्य उत्तर : अ) 123
प्रश्न 88
राज्यपालांशी संबंधित प्रमुख कलम कोणते?
अ) 153
ब) 154
क) 155
ड) वरील सर्व
✅ योग्य उत्तर : ड) वरील सर्व
प्रश्न 89
उच्च न्यायालयाशी संबंधित प्रमुख कलम कोणते?
अ) 214
ब) 215
क) 216
ड) वरील सर्व
✅ योग्य उत्तर : ड) वरील सर्व
प्रश्न 90
घटनादुरुस्तीशी संबंधित प्रमुख कलम कोणते?
अ) 352
ब) 356
क) 360
ड) 368
✅ योग्य उत्तर : ड) 368
प्रश्न 91
भारतीय संविधानातील आठवी अनुसूची कशाशी संबंधित आहे?
अ) पंचायतराज
ब) मान्यताप्राप्त भाषा
क) नगरपालिका
ड) पक्षांतरबंदी
✅ योग्य उत्तर : ब) मान्यताप्राप्त भाषा
प्रश्न 92
अकरावी अनुसूची कशाशी संबंधित आहे?
अ) नगरपालिका
ब) पंचायती
क) भाषा
ड) पक्षांतरबंदी
✅ योग्य उत्तर : ब) पंचायती
प्रश्न 93
बारावी अनुसूची कशाशी संबंधित आहे?
अ) पंचायती
ब) नगरपालिका
क) भाषा
ड) केंद्र-राज्य संबंध
✅ योग्य उत्तर : ब) नगरपालिका
प्रश्न 94
पंचायतराजशी संबंधित घटनादुरुस्ती कोणती?
अ) 42 वी
ब) 61 वी
क) 73 वी
ड) 74 वी
✅ योग्य उत्तर : क) 73 वी
प्रश्न 95
नगरपालिकांशी संबंधित घटनादुरुस्ती कोणती?
अ) 52 वी
ब) 61 वी
क) 73 वी
ड) 74 वी
✅ योग्य उत्तर : ड) 74 वी
प्रश्न 96
भारताच्या निवडणूक आयोगाचे प्रमुख घटनात्मक कलम कोणते?
अ) 280
ब) 315
क) 324
ड) 368
✅ योग्य उत्तर : क) 324
प्रश्न 97
वित्त आयोगाचे प्रमुख कार्य कोणते?
अ) निवडणुका घेणे
ब) केंद्र व राज्यांमधील कर महसुलाच्या वाटपाबाबत शिफारस करणे
क) न्यायदान करणे
ड) चलन जारी करणे
✅ योग्य उत्तर : ब) केंद्र व राज्यांमधील कर महसुलाच्या वाटपाबाबत शिफारस करणे
प्रश्न 98
भारताच्या नियंत्रक व महालेखापरीक्षकाचे मुख्य कार्य कोणते?
अ) निवडणुका घेणे
ब) सरकारी हिशेबांचे लेखापरीक्षण करणे
क) चलन जारी करणे
ड) कायदे तयार करणे
✅ योग्य उत्तर : ब) सरकारी हिशेबांचे लेखापरीक्षण करणे
प्रश्न 99
MPSC ही कोणत्या प्रकारची संस्था आहे?
अ) घटनात्मक संस्था
ब) खासगी संस्था
क) सहकारी संस्था
ड) स्वयंसेवी संस्था
✅ योग्य उत्तर : अ) घटनात्मक संस्था
प्रश्न 100
MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था विषयाची प्रभावी तयारी करण्यासाठी कोणती पद्धत सर्वात योग्य आहे?
अ) फक्त पाठांतर करणे
ब) संविधान समजून घेणे + मागील प्रश्नांचा सराव + नियमित उजळणी
क) फक्त चालू घडामोडी वाचणे
ड) फक्त एकदा अभ्यास करणे
🏆 योग्य उत्तर : ब) संविधान समजून घेणे + मागील प्रश्नांचा सराव + नियमित उजळणी
📌 MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था – झटपट उजळणी
| कलम | विषय |
|---|---|
| 14 | समानतेचा अधिकार |
| 19 | स्वातंत्र्याचा अधिकार |
| 21 | जीवन व व्यक्तिगत स्वातंत्र्य |
| 21-अ | शिक्षणाचा अधिकार |
| 32 | घटनात्मक उपचार |
| 51-अ | मूलभूत कर्तव्ये |
| 52 | राष्ट्रपती |
| 63 | उपराष्ट्रपती |
| 74 | मंत्रिमंडळाचा सल्ला |
| 76 | महान्यायवादी |
| 110 | धन विधेयक |
| 123 | राष्ट्रपतींचा अध्यादेश |
| 148 | नियंत्रक व महालेखापरीक्षक |
| 153 | राज्यपाल |
| 214 | उच्च न्यायालय |
| 280 | वित्त आयोग |
| 315 | लोकसेवा आयोग |
| 324 | निवडणूक आयोग |
| 352 | राष्ट्रीय आणीबाणी |
| 356 | राष्ट्रपती राजवट |
| 360 | आर्थिक आणीबाणी |
| 368 | घटनादुरुस्ती |
🔥 परीक्षेपूर्वी हे नक्की वाचा!
MPSC गट-क परीक्षेत राज्यव्यवस्था विषयाची तयारी करताना केवळ प्रश्न पाठ न करता संविधानातील कलम, घटनादुरुस्ती, महत्त्वाच्या संस्था आणि त्यांच्या कार्यांची संकल्पना समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
अभ्यासाची योग्य पद्धत
✅ दररोज 20 ते 30 प्रश्न सोडवा
✅ चुकीच्या प्रश्नांची स्वतंत्र वही तयार करा
✅ महत्त्वाची कलमे पाठ करा
✅ घटनादुरुस्त्यांची उजळणी करा
✅ मागील वर्षांचे प्रश्न सोडवा
✅ आठवड्यातून एकदा संपूर्ण उजळणी करा
🏆 MPSC गट-क 2026 साठी शुभेच्छा!
अभ्यास करा • सराव करा • उजळणी करा • यश मिळवा!
📚 MPSC Study Point वर MPSC गट-क 2026 साठी राज्यव्यवस्था, इतिहास, भूगोल, अर्थव्यवस्था, विज्ञान आणि चालू घडामोडींचे महत्त्वाचे प्रश्न व अभ्याससाहित्य नियमितपणे मिळवा.
टीप: परीक्षेची अधिकृत माहिती, अभ्यासक्रम आणि वेळापत्रकासाठी महाराष्ट्र लोकसेवा आयोगाच्या अधिकृत सूचनांना प्राधान्य द्या.
ब्लॉगसाठी शोध-अनुकूल माहिती
शीर्षक:
MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था टॉप 100 MCQ | प्रश्न व उत्तरे
लेबल:
MPSC गट-क 2026, राज्यव्यवस्था, भारतीय संविधान, MPSC MCQ, MPSC मराठी, स्पर्धा परीक्षा, महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग
MPSC गट-क 2026 राज्यव्यवस्था टॉप 100 बहुपर्यायी प्रश्न व उत्तरे. भारतीय संविधान, मूलभूत अधिकार, संसद, राष्ट्रपती, पंतप्रधान, महाराष्ट्र राज्यव्यवस्था, पंचायतराज आणि घटनात्मक संस्थांवरील महत्त्वाचे प्रश्न.